هر آنچه از پریکاردیت قلب نمی دانید

پریکاردیت در واقع عضوی کیسه مانند و نازک است که دارای دو لایه است و این دو لایه پر از مایعات هستند که سطح خارجی قلب را پوشانده اند. این عضو قلب را در برگرفته است و از قلب در مقابل عفونت و بدخیمی های قلب حفاظت می کند. علاوه بر این، با بیشتر شدن حجم خون در قلب، مانع انبساط بیش از اندازه آن می گردد و این به قلب کمک می کند تا به طور موثر و کارآمد کار کند. در ادامه این مطلب به پریکاردیت قلب بیشتر می پردازیم.  

پریکاردیت چیست؟

پریکاردیت قلب در واقع التهاب پریکارد است. این التهاب به طور معمول حاد است و بصورت آنی و ناگهانی رخ می دهد و این امکان وجود دارد که تا چندین ماه زمان ببرد. این شرایط پس از مدت زمان 3ماه از بین خواهد رفت.  ولی گاهی هم ممکن است که حملات برای سال ها  و فاصله دار رخ دهند. زمانی که شخصی به پریکاردیت دچار می شود، غشای اطراف قلب او مانند التهابی که در اطراف پوستی که بریده شده است متورم و قرمز رنگ می شود. بعضی از اوقات در فاصله میان لایه ها ی پریکارد مایعات اضافی وجود دارند که با نام افیوژن پریکارد شناخته می شوند.  پردیکاردیت می تواند هر شخصی را درگیر خود کند، ولی در مردان با سن 16 الی 65 سال بیشتر مشاهده می شود.

پریکاردیت چیست؟

علائم پریکاردیت

پریکاردیت ممکن است موجب درد در ناحیه قفسه سینه شود که:

•       تیز است و برنده (به دلیل اصطکاک قلب به پریکارد)

•       این امکان وجود دارد که در زمان سرفه کردن، بلعیدن، تنفس های عمیق و یا دراز کشیدن بدتر بشود.

•       در زمان نشستن و خم شدن به جلو حال شما بهتر می شود.

•       علاوه بر این، این امکان وجود دارد که نیاز داشته باشید که خم شوید و یا ناحیه قفسه سینه تان را نگه دارید تا بتوانید راحت تر نفس بکشید.

دیگر علائم شامل موارد زیر اند:

  • احساس درد در ناحیه کمر ، گردن یا شانه چپ و داشتن  مشکل تنفس در زمان خواب
  • سرفه های خشک
  • استرس و یا خستگی غیر عادی

پریکاردیت ممکن است موجب تورم در ساق پاها، مچ پا و یا کل پا شود. این تورم امکان دارد علائم پریکاردیت انقباضی را داشته باشد. این در واقع نوعی جدی از پریکاردیت است که پریکاردیوم در آن ضخیم و سخت می شود. هنگامی که این حالت رخ می دهد عضلات قلب نمی توانند منبسط گردند و قلب را از کار کردن اش به روال عادی باز می دارند. در این وضعیت قلب ممکن است دچار فشردگی شود و خود این موجب برگشت خون به درون ریه ها، شکم، پاها و نهایتا ایجاد تورم می شود. این مسئلهئ بعلاوه می تواند ریتم غیر نرمالی برا ی قلب ایجاد کند. 

در صورتی که دچار پریکاردیت انقباضی هستید و علائمی مانند تنگی نفس، ورم پاها، جمع شدن آب، تپش قلبی و ورم شدید شکمی هستید، حتما با متخصص قلب خود تماس بگیرید  تا یک بررسی کلی از شرایط شما داشته باشد.

افیوژن یا تجمع مایع در پریکارد و تامپوناد قلبی

زمانی که در فاصله میان پریکاردیوم مایعات تجمع پیدا می کنند، قادرند وضعیتی به نام افیوژن پریکارد را بوجود بیاورند. در صورتی که انباشته شدن مایعات سریعا رخ دهد، می تواند موجب ایجاد تامپوناد قلب گردد. این نوع تجمع مایعات که ناگهانی رخ می دهد می تواند باعث ممانعت قلب از صحیح کار کردن خود گردد، همچنین موجب پایین آمدن فشار خون شود. بهتر است بدانید که تامپوناد قلب خطرناک است و زندگی بیمار را تهدید می کند و احتیاج دارد تا مایعات سریعا تخلیه شوند.  

در صورتی که پریکاردیت در مرحله حاد خود باشد، لازم است که سریعا با پزشک خود تماس بگیرید. اگر فکر می کنید که علائم شما یک فوریت پزشکی به حساب می آید، فوری با 115 تماس بگیرید تا در نزدیکترین بیمارستان به محل زندگیتان درمان شوید.

دلایل ایجاد پریکاردیت چیست؟

دلایل فراوانی برای پریکاردیت وجود دارند از جمله :

  • پریکاردیت ویروسی، به دلیل عارضه عفونت ویروسی و معمولا  ناشی از ویروس دستگاه گوارش است.
  • پریکاردیت باکتریایی، به دلیل عفونت باکتریایی از جمله بیماری سل بوجود می آید.
  • پریکاردیت قارچی، علت آن عفونت قارچی است.
  • پریکاردیت انگلی، به دلیل عفونت انگلی بوجود می آید.
  • بعضی از بیماری های خود ایمنی همانند لوپوس، آرتریت روماتوئید و اسکلرودرمی می تواند موجب پریکاردیت گردد.
  • سایر دلایل پریکاردیت می تواند به آسیب دیدگی ناحیه قفسه سینه، همانند آسیب های بعد از تصادف رانندگی یا به اصطلاح پریکاردیت تروماتیک
  • مشکلاتی که برای سلامتی شما مضر است همانند نارسایی کلیه (پریکاردیت اورمیک) ، بیماری های ژنتیکی مانند Familial Mediterranean Fever (FMF) و تومورها
  • و نهایتا داروهایی که سیستم ایمنی بدن را نابود می کنند.


نکته: در خیلی از اوقات، علت پریکاردیت ناشناخته باقی می ماند. این نوع پریکاردیت را  ایدیوپاتیک می نامند.حدود ۱۵-۳۰٪ بیماران مبتلا به پریکاردیت دوره های تکراری پریکاردیت را دارند.

تقریبا در حدود ۱۵-۳۰٪ از بیماران به پریکاردیت دوره های تکراری این بیملری مبتلا هستند که سالهاست می آید و  خودش هم از بین می رود.

شیوه های تشخیص پریکاردیت

ایجاد درد شدید در ناحیه قفسه سینه، در ناحیه پشت شانه و مشکل در تنفس دلائل مهمی هستند که مشخص می کنند فردی به دچار حمله قلبی نیست و در واقع دچار پریکاردیت شده است.

شیوه های تشخیص پریکاردیت

 پزشک شما درباره نشانه ها و پیشینه پزشکی تان صحبت می کند، از جمله درباره اینکه آیا شما اخیرا بیمار بوده اید یا سابقه بیماری های قلبی و عروقی، جراحی و دیگر مشکلات سلامتی را داشته اید که ممکن است فرد را در معرض ریسک بالاتری برای ابتلا به پریکاردیت قرار می دهد، آنالیز خواهد کرد.
علاوه بر این، پزشک به صدای قلب شما گوش می دهد و پریکاردیت  ممکن است موجب ایجاد صداهایی از جمله سایش و صدای غیرعادی ای شود، که به دلیل برخورد پوشش التهاب یافته پریکارد بوجود می آید. این اصطکاک به اصطلاح سایش پریکارد خوانده می شود و زمانی به وضوح شنیده خواهد شد که به سمت جلو خم شوید، نفستان را نگه داشته و سپس آن را بیرون بدهید.  با توجه به اینکه میزان بدی این التهاب چقدر است، امکان دارد پزشک در ناحیه ریه های شما صداهایی مانند خراشیدگی هم بشنود که این علامتی است از مایعی که در فاصله اطراف ریه ها جمع شده است و یا مایع اضافی در پریکارد.

متخصصان عکس برداری در مراکز تشخیص و درمان بیماری های مرتبط با پریکاردی در اکثر موارد از شیوه های متفاوتی برای آنالیز کردن پریکاردیت و هر نوع عارضه ای مثل افیوژن پریکارد یا پریکاردیت انقباضی استفاده می کنند. این امکان هم وجود دارد که به یک تا چند آزمایش احتیاج داشته باشید مانند موارد زیر:   

  • اشعه ایکس 
  • ام آر آی  قلب
  • الکتروکاردیوگرام (ECG یا EKG )
  • اکوکاردیوگرام (اکو)
  • انجام نوار قلب
  • انجام  کاتتریزاسیون قلب
  • گرفتن آزمایش خون
  • اسکن قلب

دکتر ندامهرعلیزاده

فارغ التحصيل عمومي دانشگاه تهران تخصص از دانشگاه ايران بيمارستان قلب شهيد رجايي جز رتبه هاي بورد كشوري سال ٩٦ عضو انجمن قلب اروپا شاغل در بيمارستانهاي خاتم الانبيا - فياض بخش - دي

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

هفده + 1 =