تشخیص و درمان بیماری سوراخ قلب

سوراخ بودن قلب در نوزادان

بیماری سوراخ قلب (ASD) یکی از نقص های مادرزادی قلب است که در بدو تولد در بدن نوزاد وجود دارد. وجود این نقایص و سوراخ ها می تواند کارکرد طبیعی قلب را تحت تاثیر قرار داده و پمپاژ خون  را با مشکل همراه سازد. همانطور که میدانید قلب از دو قسمت چپ و راست تشکیل شده که توسط یک دیواره به نام سپتوم از هم جدا می شوند. در هر ضربان قلب سمت راست قلب خونی که از بافت های بدن توسط سیاهرگ ها آورده شده را  به ریه ها منتقل کرده و سمت چپ، خون تازه و پر اکسیژن از از ریه ها دریافت و ه سایر قسمت های بدن پمپاژ می کند. 

نقش دیواره ای که در بین این دو قسمت وجود دارد این است که از مخلوط شدن خون در سمت چپ و راست قلب جلوگیری کند. اما این دیواره در برخی از نوزادان از بدو تولد سوراخ بوده که اندازه و محل آن می تواند متفاوت باشد. در واقع اگر این سوراخ در سپتوم  فوقانی قرار داشته باشد، به آن نقص سپتوم دهلیزی (ASD) گفته می شود. و اگر این سوراخ  در تیغه بین دو محفظه تحتانی قلب ایجاد شود به آن  نقص سپتوم بطنی (VSD) گفته می شود.

وجود این حفرات در قلب اجازه عبور خون از سمت چپ قلب به سمت راست را می دهند. این بدان معنی است که خون غنی از اکسیژن می تواند با خون خالی از اکسیژن مخلوط شود. در نتیجه ، مقداری خون غنی از اکسیژن به جای خارج شدن به بدن ، به ریه ها پمپ می شود.

انواع سوراخ در قلب

1:نقص دیواره بین دهلیزی

نقص سپتوم دهلیزی یا سوراخ قلب (ASD) به سوراخی در بخشی از سپتوم گفته می شود که دهلیزها (اتاق های فوقانی قلب) را جدا می کند. این سوراخ باعث می شود خون غنی از اکسیژن از دهلیز چپ به جای آنکه در بطن چپ جریان داشته باشد ، به دهلیز راست جریان داشته باشد.این بدان معناست که خون غنی از اکسیژن به جای رفتن به اندام های سراسر بدن ، مجددا به ریه ها برمی گردد.

سوراخ قلب (ASD)  می تواند کوچک یا بزرگ باشد. ASD های کوچک باعث می شود که فقط کمی خون از یک دهلیز به دهلیز دیگر جریان یابد. ASD های کوچک بر عملکرد قلب تاثیر نمی گذارد و به هیچ درمان خاصی احتیاج ندارند. بسیاری از ASD های کوچک با رشد قلب در دوران کودکی به صورت خود به خودی بسته می شوند. اما سوراخ های بزرگ اجازه می دهند خون بیشتری از یک دهلیز به دهلیز دیگر نشت کند و احتمال بسته شدن آنها به خودی خود کمتر است. اکثر کودکانی که ASD دارند ، حتی اگر مبتلا به ASD بزرگ باشند ، هیچ علائمی ندارند. سه نوع عمده ASD عبارتند از:

2:نقص ثانویه

این نقص در وسط تیغه دهلیزی است. که رایج ترین شکل ASD نیز به شمار می رود. از هر 10 نوزادی که مبتلا به ASD هستند ، حدود 8 نفر نقص ثانویه دارند. حداقل نیمی از تمام ASD های ثانویه به خودی خود بسته می شوند. اما احتمال اینکه این سوراخ قلب بزرگ باشد نیز وجود دارد که بسیار کم است.

3:نقص اولیه

این نقص در قسمت تحتانی تیغه دهلیزی است. این غالباً همراه با مشکلاتی در دریچه های قلب ایجاد می شود که اتاق بالا و پایین قلب را به هم متصل می کند. نقص اولیه خیلی رایج نیست و به خودی خود نیز بسته نمی شود.

4:نقص سینوسی

  این نقص در قسمت فوقانی تیغه دهلیزی است ، در نزدیکی جایی که یک ورید بزرگ (ورید اجوف فوقانی) خون کم اکسیژن را از قسمت بالای بدن به دهلیز راست می آورد. نقص  سینوسی نادر است و به خودی خود بسته نمی شود.

عوارض جانبی ناشی از سوراخ قلب (ASD)

با گذشت زمان ، اگر ASD ترمیم یا درمان نشود ، جریان خون اضافی در سمت راست قلب و ریه ها ممکن است مشکلات قلبی ایجاد کند. معمولاً بیشتر این مشکلات تا بزرگسالی ظاهر نمی شوند و اغلب در حدود 30 سالگی یا بالاتر خود را نشان می دهند. این عوارض در نوزادان و کودکان نادر است. اما به  طور کلی عوارض احتمالی عبارتند از:

1:نارسایی قلب راست

ASD باعث کار بیشتر سمت راست قلب می شود زیرا مجبور است خون اضافی را به ریه ها هدایت کند. با گذشت زمان ، ممکن است این کار اضافی موجب کاهش عملکرد و خستگی قلب شود و بدین ترتیب خون را به خوبی پمپاژ نکند.

2:آریتمی قلبی

جریان اضافی خون از طریق ASD به دهلیز راست می تواند باعث کشش و بزرگ شدن دهلیز شود. با گذشت زمان ، این شرایط می تواند منجر به آریتمی (ضربان قلب نامنظم) شود. علائم آریتمی ممکن است شامل تپش قلب یا ضربان قلب سریع باشد.

3:سکته مغزی

معمولاً ریه ها لخته های خون کوچکی را که می توانند در سمت راست قلب ایجاد شوند ، فیلتر می کنند. گاهی اوقات لخته خون می تواند از دهلیز راست به دهلیز چپ از طریق ASD عبور کرده و به بدن منتقل شود. این نوع لخته می تواند به شریان مغز منتقل شود ، جریان خون را مسدود کرده و باعث بروز سکته مغزی شود.

4:فشار خون ریوی ناشی از تغییر PH

تغییرات PH موجب افزایش فشار در عروق ریوی می شود. این شریان ها خون را از قلب شما به ریه ها منتقل می کنند تا اکسیژن دریافت کنند. با گذشت زمان ، PH می تواند به عروق و رگهای خونی کوچک در ریه ها آسیب برساند. آنها را ضخیم و سفت کند و بدین ترتیب جریان خون را ب دشواری و مشکل روبرو کند.

نکته قابل توجه این است که این مشکلات ذکر شده در طی سالهای متمادی ایجاد می شود و احتمال بروز آن در کودکان بسیار اندک است. همچنین بسیاری از این علائم و عوارض نیز در بزرگسالان  نادر هستند زیرا بیشتر ASD یا به صورت خود به خود بسته می شوند یا در اوایل کودکی ترمیم می شوند. در طی چند دهه گذشته ، تشخیص و درمان ASD و VSD بسیار بهبود یافته است.

5:نقص دیواره بین بطنی

نقص سپتوم بطنی (VSD) به سوراخی در قسمتی از سپتوم گفته می شود که بطن ها (اتاق های پایینی قلب) را جدا می کند. این سوراخ اجازه می دهد خون غنی از اکسیژن از بطن چپ به بطن راست  جریان داشته باشد حال آنکه این خون  باید در آئورت جریان یابد و به کل بدن پمپاژ گردد.

دکتر ندامهرعلیزاده

فارغ التحصيل عمومي دانشگاه تهران تخصص از دانشگاه ايران بيمارستان قلب شهيد رجايي جز رتبه هاي بورد كشوري سال ٩٦ عضو انجمن قلب اروپا شاغل در بيمارستانهاي خاتم الانبيا - فياض بخش - دي

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

18 + نه =